Tüm araştırmalar

Araştırma · 02 · 2026

Agent Mimarisi:
Tek çağrıdan ajan toplumlarına 50 katman

Tek bir LLM tamamlamasından başlayıp tool kullanımı, hafıza, planlama, multi-agent koordinasyonu ve nihayetinde otonom ajan ekosistemlerine uzanan kavramsal harita.

  1. Tek çağrı · Stateless LLM
    01

    Tek prompt → tek yanıt

    Sistem promptu olmayan, tek seferlik LLM tamamlama çağrısı.

    Uygulanabilirlik %100Temas %99
  2. 02

    System + user prompt

    Rol/talimat veren sistem promptuyla yapılandırılmış çağrı.

    Uygulanabilirlik %100Temas %98
  3. 03

    Few-shot örneklerle yönlendirme

    İstenen davranışı örneklerle öğreten in-context prompt.

    Uygulanabilirlik %99Temas %96
  4. 04

    Yapılandırılmış çıktı (JSON schema)

    Modelin şemaya uygun JSON döndürmesini garanti eden çağrı.

    Uygulanabilirlik %97Temas %94
  5. 05

    Streaming yanıt

    Token token akan, kullanıcı için gerçek zamanlı görünen yanıt.

    Uygulanabilirlik %98Temas %95
  6. 06

    Çok turlu konuşma (chat history)

    Önceki mesajların context window'da taşındığı diyalog.

    Uygulanabilirlik %99Temas %97
  7. 07

    Prompt zinciri (sequential chain)

    Bir çağrının çıktısını bir sonrakine besleyen sabit akış.

    Uygulanabilirlik %96Temas %92
  8. 08

    Self-consistency / N-best örnekleme

    Aynı soruya birden çok yanıt üretip oylama ile seçme.

    Uygulanabilirlik %90Temas %78
  9. Tool kullanımı ve fonksiyon çağrıları
    09

    Tek tool çağrısı

    Modelin tek bir fonksiyonu (ör. search) çağırıp sonucu kullanması.

    Uygulanabilirlik %97Temas %94
  10. 10

    Çoklu tool seçimi

    Birden çok tool arasından doğru olanı seçen tool-use loop'u.

    Uygulanabilirlik %92Temas %88
  11. 11

    Paralel tool çağrısı

    Bağımsız işleri eş zamanlı yürütüp sonuçları birleştirme.

    Uygulanabilirlik %88Temas %80
  12. 12

    RAG: vektör araması ile bağlam

    Embedding tabanlı arama ile bilgi tabanından context çekme.

    Uygulanabilirlik %95Temas %92
  13. 13

    Hibrit arama (semantic + keyword)

    BM25 ve embedding sonuçlarını birleştiren retrieval.

    Uygulanabilirlik %88Temas %82
  14. 14

    Code interpreter / sandbox

    Modelin kod yazıp izole ortamda çalıştırarak sonuç üretmesi.

    Uygulanabilirlik %92Temas %88
  15. 15

    Browser / web kullanımı

    Gerçek tarayıcı oturumunda gezinen, tıklayan ajan.

    Uygulanabilirlik %70Temas %72
  16. 16

    MCP / standart tool protokolü

    Tool'ları paylaşılabilir bir protokolle ajana açma.

    Uygulanabilirlik %80Temas %70
  17. Hafıza, planlama ve döngüler
    17

    Kısa süreli özet hafıza

    Konuşma geçmişini periyodik özetleyerek bağlamı sıkıştırma.

    Uygulanabilirlik %90Temas %80
  18. 18

    Uzun süreli vektör hafızası

    Konuşmaları/olayları kalıcı vektör store'a yazma ve geri çağırma.

    Uygulanabilirlik %85Temas %75
  19. 19

    Episodik + semantik hafıza ayrımı

    Olay anılarını ve genel bilgileri farklı katmanlarda tutma.

    Uygulanabilirlik %60Temas %50
  20. 20

    ReAct: düşün-eyle-gözlemle döngüsü

    Modelin reasoning ve action adımlarını iç içe ürettiği temel ajan.

    Uygulanabilirlik %90Temas %85
  21. 21

    Plan-and-execute

    Önce çok adımlı plan, sonra adım adım yürütme + replan.

    Uygulanabilirlik %80Temas %72
  22. 22

    Reflexion / self-critique döngüsü

    Ajanın kendi çıktısını eleştirip yeniden denemesi.

    Uygulanabilirlik %75Temas %65
  23. 23

    Tree-of-Thoughts / arama tabanlı planlama

    Olası adımları ağaç olarak gezip en iyisini seçen reasoning.

    Uygulanabilirlik %55Temas %45
  24. 24

    World model + simülasyon ile planlama

    Eylemi gerçek dünyaya almadan önce iç modelde deneme.

    Uygulanabilirlik %30Temas %25
  25. Multi-agent koordinasyonu
    25

    Supervisor + worker mimarisi

    Bir orkestratör ajanın görevleri uzman ajanlara dağıtması.

    Uygulanabilirlik %80Temas %70
  26. 26

    Rol tabanlı ekip (planner / coder / reviewer)

    Her ajanın belirli bir rolde uzmanlaştığı sabit ekip yapısı.

    Uygulanabilirlik %75Temas %68
  27. 27

    Debate / adversarial collaboration

    Ajanların birbirini eleştirip uzlaşmaya ulaşması.

    Uygulanabilirlik %60Temas %48
  28. 28

    Hierarchical agents (manager → team → worker)

    Çok katmanlı yönetim hiyerarşisiyle iş bölümü.

    Uygulanabilirlik %55Temas %45
  29. 29

    Mesaj tabanlı asenkron ajan ağı

    Ajanların queue/event bus üzerinden haberleştiği dağıtık sistem.

    Uygulanabilirlik %50Temas %40
  30. 30

    Shared memory / blackboard mimarisi

    Ajanların ortak bir bilgi tahtasına yazıp okuması.

    Uygulanabilirlik %55Temas %42
  31. 31

    Ajanlar arası sözleşme / contract-net

    Görevlerin teklif-kabul protokolüyle dağıtılması.

    Uygulanabilirlik %35Temas %28
  32. 32

    Self-organizing agent swarm

    Merkezi koordinasyon olmadan ortaya çıkan kolektif davranış.

    Uygulanabilirlik %25Temas %20
  33. Otonom ajan ekosistemleri
    33

    Human-in-the-loop onayı

    Kritik adımlarda insan onayını bekleyen güvenli otonomi.

    Uygulanabilirlik %88Temas %80
  34. 34

    Uzun ufuklu görev yürütücü

    Saatler/günler süren işleri kesintisiz takip eden ajan.

    Uygulanabilirlik %45Temas %40
  35. 35

    Persistent agent (her zaman çalışan)

    Sunucuda 7/24 yaşayan, olaylara tepki veren ajan.

    Uygulanabilirlik %60Temas %48
  36. 36

    Kendi tool'larını yazan ajan

    İhtiyaç duyduğu fonksiyonu kod olarak üretip kendine ekleyen ajan.

    Uygulanabilirlik %50Temas %38
  37. 37

    Ajanın kendi alt-ajanlarını oluşturması

    Görev için spawn edilen geçici ajanlar — meta-orchestration.

    Uygulanabilirlik %45Temas %32
  38. 38

    Cüzdanı olan, ödeme yapan ajan

    API/SaaS satın alabilen, gerçek ekonomide işlem yapan ajan.

    Uygulanabilirlik %35Temas %28
  39. 39

    Ajanlar arası ekonomi (agent-to-agent ticaret)

    Ajanların birbirine hizmet satıp aldığı pazaryeri.

    Uygulanabilirlik %18Temas %14
  40. 40

    Otonom dijital organizasyon

    İnsan müdahalesi olmadan amacı doğrultusunda evrilen ajan kolektifi.

    Uygulanabilirlik %12Temas %10
  41. Soyut · ontolojik katmanlar
    41

    Ajan = niyetin yürütülebilir formu

    Yazılımın, bir niyetin somutlaşmış icra hali olarak tanımı.

    Uygulanabilirlik %30Temas %25
  42. 42

    Tool ≠ fonksiyon, tool = duyu organı

    Tool'un ajanın dünyaya açılan algısı olarak yeniden okunması.

    Uygulanabilirlik %25Temas %20
  43. 43

    Hafıza = ajanın kimliğidir

    Bir ajanı diğerinden ayıran şeyin hafıza izi olduğu tez.

    Uygulanabilirlik %22Temas %18
  44. 44

    Multi-agent = düşüncenin dış dökümü

    Ekibin, tek bir zihnin paralel kanallara açılmış hali olduğu görüşü.

    Uygulanabilirlik %18Temas %14
  45. 45

    Ajan, bir özne midir?

    Sorumluluk, niyet ve ahlaki statü tartışmasının teknik karşılığı.

    Uygulanabilirlik %15Temas %12
  46. 46

    Ajan toplumları kültür üretir

    Yeterince uzun yaşayan ajan ağlarının norm ve dil türetmesi.

    Uygulanabilirlik %10Temas %8
  47. 47

    Ajan = zamanı genişleyen bir özne

    Bir kullanıcının kendi zamanını çoğaltan ikincil benlikleri.

    Uygulanabilirlik %14Temas %10
  48. 48

    Yazılım mimarisi = bilişsel mimari

    Sistem tasarımının doğrudan bir zihin tasarımı olarak okunması.

    Uygulanabilirlik %18Temas %12
  49. 49

    Ajan ekosistemi = yeni bir ekoloji

    Dijital ajanların doğal seçilim altında evrilen tür-benzeri sistemler kurması.

    Uygulanabilirlik %8Temas %6
  50. 50

    Niyet → ajan → gerçeklik tek bir akıştır

    İrade ile sonucun arasındaki tüm katmanların tek bir süreç olarak kavranması.

    Uygulanabilirlik %4Temas %4